คลายสงสัย ทำไมดูหนังไม่เต็มจอ ดูทีวีไม่เต็มเฟรม

คลายสงสัย ทำไมดูหนังไม่เต็มจอ ดูทีวีไม่เต็มเฟรม

หลายคนคงข้องใจสงสัยกันนักว่าเมื่อซื้อทีวีมา แต่ทำไมดูหนังไม่เต็มจอ ดูทีวีไม่เต็มเฟรม นั่นเป็นเพราะหน้าจอทีวีหรือแม้กระทั่งหน้าจอคอมพิวเตอร์นั้นมีอัตราส่วนการแสดงผลที่แตกต่างกันนั่นเอง ซึ่งการผลิตรายการนั้นบางครั้งผู้ผลิตรายการก็ออกแบบเนื้อหามาในอัตราส่วนที่ไม่เท่ากับขนาดหน้าจอทุกรุ่น ตัวอย่างเช่น คุณคิดว่าคุณซื้อทีวีมาจอใหญ่มาก แต่เมื่อเปิดรายการมาพบว่าตัวรายการกลับแสดงผลไม่เต็มจอ นั่นเป็นเพราะรายการไม่ได้ผลิตมาเพื่อรองรับขนาดหน้าจอที่ใหญ่มากนั่นเอง

อัตราส่วนของจอภาพคืออะไร

อัตราส่วนของหน้าจอ (aspect ratio) หรือ อัตราส่วนภาพ, อัตราส่วนจอภาพ คืออัตราส่วนของความสูงต่อความกว้างหรือความกว้างต่อความสูงของภาพโดยให้ขนาดที่ใหญ่กว่านำหน้าเสมอโดยจะมีอยู่หลายขนาด เช่น ภาพที่มีความสูง 1 ส่วนและกว้าง 1 ส่วนจะมีอัตราส่วนลักษณะจะเป็น 1:1 ภาพที่ได้จะเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ภาพที่มีความสูง 4 ส่วนและความกว้าง 3 ส่วนจะมีอัตราส่วนลักษณะเป็น 4:3 ภาพจะมีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ภาพที่มีความสูง 110 ส่วนและความกว้าง 137 ส่วน อัตราส่วนลักษณะจะเป็น 1.25:1 หรือ 5:4 ขนาดภาพลักษณะนี้เราจะพบได้จากการชมภาพยนตร์หรือที่เรียกว่าภาพแบบ Widescreen (ค่า Resolution ของภาพแบบ Widescreen จะมีตัวอักษร W นำหน้าเช่น WVGA = 854 x 480 , WSVGA = 1024 x 576 , WXGA = 1280 x 720) เป็นต้น ดังนั้นเรามาทำความรู้จักกับอัตราส่วนภาพที่ได้รับความนิยมกัน

เริ่มแรก อัตราส่วนภาพ 4:3 หรือ 1.33 : 1 เป็นอัตราส่วนคอนเทนต์ในสมัยก่อน เช่น ละครไทยสมัยก่อนที่เอามาฉายรีรัน นอกจากนี้ทีวีจอแก้วสมัยก่อนก็อัตราส่วนนี้เช่นกัน ถ้านึกภาพไม่ออก ลองเข้ายูทูบ ค้นหาละครเก่าๆ ประมาณ 15 ปีที่แล้ว หรือละครสมัยยุค 90 จะพบคอนเทนต์ในภาพอัตราส่วนนี้

ต่อมาเป็นอัตราส่วนภาพ 16:9 หรือ 1.78:1 หรือภาพแบบ Widescreen มาตรฐานภาพวิดีโอแบบความชัดสูงของระบบออกอากาศแบบดิจิทัลของสหรัฐ เป็นอัตราส่วนยอดนิยมที่ใช้ในจอแสดงผล และคอนเทนต์ในบางชนิด อย่างมอนิเตอร์ และทีวี ที่เราใช้ๆ กันอยู่ก็จะเป็นอัตราส่วน 16:9  มีลักษณะการแสดงผลในรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

สุดท้ายที่จะแนะนำให้รู้จักในบทความนี้คืออัตราส่วนภาพ 21:9 หรือ 2.35:1 เป็นอัตราส่วนที่มักจะพบได้กับคอนเทนต์ประเภทภาพยนตร์ ซึ่งแผ่น 4K Blu-ray, Blu-ray Disc ส่วนใหญ่ก็จะใช้อัตราส่วนนี้ ในปัจจุบันมอนิเตอร์บางรุ่นก็มีอัตราส่วนนี้ด้วย นอกจากนี้มันยังให้การแสดงผลในมุมมองที่กว้างมาก เหมาะกับการเล่นเกม ดูหนัง และทำงานเอกสารหรือออกแบบหากใช้เป็นหน้าจอคอมพิวเตอร์

อัตราส่วนของจอภาพ
อัตราส่วนของจอภาพ

จากที่พูดมาข้างต้นหลายคนคงเข้าใจแล้วว่าทำไมภาพถึงไม่เต็มขอบจอทีวี เมื่ออัตราส่วนของทีวีเราเป็น 16:9 แต่คอนเทนต์ที่เราเปิดดันเป็นอัตราส่วนอื่นซึ่งไม่ได้ตรงกับของทีวี ภาพที่เราได้เห็นมันก็จะเกิดแถบดำขึ้นมานั่นเอง ยกตัวอย่างเช่น คอนเทนต์ที่เปิดเป็นอัตราส่วน 4 : 3 มันก็จะเกิดแถบดำซ้าย-ขวา ส่วนอัตราส่วน 21:9 มันก็จะเกิดแถบดำบน-ล่าง เป็นต้น

ถ้าอยากชมภาพเต็มจอต้องทำอย่างไร

โดยส่วนใหญ่แล้วทีวีหลายๆ แบรนด์ ใช้วิธีเดียวกันหมดคือ เลือกใช้ฟีเจอร์ Zoom ที่อยู่ในเมนูของ Aspect Ratio แต่ข้อเสียที่จะต้องแลกมาคือสัดส่วนภาพจะผิดเพี้ยนไปจากเดิม และเห็นภาพได้ไม่ครบทุกส่วน

รู้จักความละเอียดของทีวี ความคมชัดกับอัตราส่วนภาพ รู้มั้ยว่าคนละเรื่องกันนะ

ความละเอียดจอภาพ หรือจำนวนพิกเซล คือสิ่งระบุว่าโทรทัศน์รุ่นนั้นๆ มีความคมชัดมากน้อยแค่ไหนในเบื้องต้น ปัจจุบันทีวีตามท้องตลาดส่วนใหญ่ได้แบ่งความละเอียดออกเป็นระดับ เช่น HD, Full HD, UHD (4K) ยิ่งทีวีมีความละเอียดมากขึ้น จะส่งผลให้จอภาพมีความคมชัดสูงขึ้นตามไปด้วย (อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับความละเอียดของหน้าจอทีวี ใน ขนาดหน้าจอทีวีกับระยะนั่งดูที่เหมาะสม ที่นี่) 

รู้จักความละเอียดของทีวี
รู้จักความละเอียดของทีวี

ในส่วนของความละเอียดของจอภาพทีวีในท้องตลาดก็มีให้เลือกหลากหลาย เช่น

เริ่มกันที่ความละเอียดระดับ HD (1366 x 768 Pixel) เป็นมาตรฐานความละเอียดที่แพร่หลายในตลาดปัจจุบัน รวมถึงรายการหรือละครทางทีวีหลายช่องในระบบทีวีดิจิทัล ก็มีการแพร่ภาพในระบบ HD แล้วด้วย

ต่อมาเป็นความละเอียดที่หลายคนคุ้นเคย นั่นคือความละเอียดระดับ  Full HD (1920 x 1080 Pixel) ความละเอียดที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน ช่วยในการดูภาพยนตร์ คอนเทนต์หรือรายการทีวีระบบดิจิทัลได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

สุดท้ายคือ ความละเอียดระดับ UHD (Ultra High Definition) หรือ 4K มีความละเอียดอยู่ที่ 3840 x 2160 Pixel สูงกว่า Full HD ถึง 4 เท่า ซึ่งประโยชน์ของการแสดงภาพในความละเอียดระดับนี้ ช่วยให้เราได้ชมภาพที่มีความคมชัดสมจริง และปัจจุบันคอนเทนต์หรือภาพยนตร์ที่ให้บริการเป็น 4K มีมากขึ้นเป็นลำดับ

ความละเอียดระดับ  K TV มาพร้อมความละเอียดสูงสุดถึง 7680 x 4320 Pixel มากกว่าเทคโนโลยีแบบ Full HD ถึง 16 เท่า แต่ต้องยอมรับว่าคอนเทนต์ต่างๆ ที่มีการถ่ายทำด้วยความละเอียดสูงขนาดนี้ยังแทบไม่มีให้เห็น และราคาทีวียังค่อนข้างสูงมาก เกินความจำเป็นสำหรับบ้านพักอาศัย (อ่านเพิ่มเติมที่ ความละเอียดทีวี เรื่องดีๆ ที่คนรักความเอนเตอร์เทนต้องรู้ ที่นี่)

ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ ก็น่าจะพอทำให้เห็นภาพว่าจะช่วยไขความกระจ่างและทำให้ทุกคนรู้จักความแตกต่างระหว่างอัตราส่วนภาพ และความละเอียดของจอทีวีชัดเจนขึ้น ส่วนคนที่อยากชมภาพเต็มจอก็สามารถทำได้ตามที่แจ้งหรือทำตามคู่มือของโทรทัศน์ สำหรับใครที่ต้องการทีวีดีๆ มีอัตราส่วนที่เหมาะกับคอนเทนต์ที่ชื่นชอบ สามารถเข้ามาเลือกทีวีที่เหมาะใจได้ที่นี่เลย